Kalbin sol kulakçığı ile sol karıncığı arasında yer alan mitral kapak, kanın tek yönde ilerlemesini sağlayan ince ama kritik bir yapıdır. Bu kapak düzgün kapanmadığında kanın bir kısmı geri kaçar; buna mitral yetersizlik denir. Kapak yeterince açılamadığında ise mitral darlık ortaya çıkar. Her iki durumda da kalp, aynı işi yapabilmek için daha fazla çalışmak zorunda kalır.
Uzun yıllar boyunca bu sorunun standart çözümü kapağın tümüyle çıkarılıp yerine yapay bir kapak takılmasıydı. Günümüzde ise uygun hastalarda öncelikli tercih değişti: kapağı değiştirmek yerine onarmak.
Neden tamir, değiştirme değil?
Mitral kapak tamiri, hastanın kendi doku yapısının korunması esasına dayanır. Bu yaklaşımın tercih edilmesinin başlıca nedenleri şunlardır:
Kalbin doğal geometrisi korunur. Mitral kapak yalnızca bir "kapak" değil; papiller kaslar ve korda adı verilen ipliksi yapılarla sol karıncığa bağlıdır. Bu bağlantıların korunması, kalbin kasılma verimliliğine katkı sağlar. Ömür boyu kan sulandırıcı gereksinimi genellikle ortadan kalkar. Mekanik kapak takılan hastaların çoğu yaşam boyu antikoagülan kullanmak durumundadır; başarılı bir tamirde bu ihtiyaç çoğu zaman doğmaz. Enfeksiyon riski daha düşüktür. Yabancı materyal miktarı azaldığı için kapak enfeksiyonu (endokardit) riski görece azalır. Uzun dönem sonuçlar genellikle daha olumludur. Deneyimli merkezlerde yapılan tamirlerde, uygun hasta grubunda uzun vadeli sağkalım ve yaşam kalitesi açısından iyi sonuçlar bildirilmektedir.
Tamir nasıl yapılır?
Mitral kapak tamiri tek bir işlem değil, kapaktaki soruna göre seçilen tekniklerin bir bileşimidir. En sık başvurulan yöntemler:
Anüloplasti. Kapağın çevresindeki halka (anulus) zamanla genişlediğinde kapakçıklar birbirine tam değemez. Bu halkaya özel bir ring ya da bant yerleştirilerek kapak çapı yeniden uygun ölçüye getirilir. Neredeyse her tamirin bir parçasıdır.
Kapakçık rezeksiyonu ve onarımı. Sarkan ya da fazlalık oluşturan kapakçık dokusunun bir bölümü çıkarılır ve kalan doku yeniden birleştirilir.
Neokorda uygulaması. Kopmuş ya da uzamış kordaların yerine yapay iplikler yerleştirilerek kapakçığın doğru konumda tutulması sağlanır.
Kapakçık birleştirme teknikleri. Belirli anatomik durumlarda kapakçıkların bir bölümü karşılıklı olarak birleştirilerek geri kaçış azaltılır.
Cerrahi dışı seçenekler
Açık cerrahi için yüksek riskli kabul edilen hastalarda, kateter yoluyla uygulanan transkateter kapak onarım teknikleri gündeme gelebilir. Bu yöntemlerde göğüs açılmadan, damar yoluyla ilerletilen cihazlarla kapağa müdahale edilir. Hangi hastanın hangi yönteme uygun olduğu; kapak anatomisi, eşlik eden hastalıklar ve cerrahi risk değerlendirmesi birlikte ele alınarak kalp ekibitarafından belirlenir.
Ameliyat sonrası süreç
Tamir sonrası hastaneden çıkış süresi hastanın genel durumuna ve uygulanan yönteme göre değişir. Minimal invaziv yaklaşımlarda iyileşme süreci genellikle daha kısadır. Sonraki dönemde ekokardiyografi ile düzenli takip, tamirin kalıcılığının izlenmesi açısından önem taşır.
Erken tanı fark yaratır
Mitral yetersizlik uzun süre belirti vermeyebilir. Nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı veya bacaklarda şişlik gibi bulgular ortaya çıktığında kalpte geri dönüşü zor değişiklikler başlamış olabilir. Bu nedenle üfürüm saptanan ya da risk taşıyan bireylerin ekokardiyografi ile değerlendirilmesi, tedavinin en uygun zamanda planlanabilmesi açısından kritiktir.
7medikal Olarak
Kardiyovasküler cerrahi alanında sağlık profesyonellerinin ihtiyaç duyduğu ileri teknoloji ürünlerin Türkiye'deki güvenilir tedarikçilerinden biri olarak, hekimlerimizin yanında olmayı sürdürüyoruz. Ürünlerimiz ve eğitim programlarımız hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Kalp kapağı hastalıklarının tanı ve tedavisi hastaya özeldir; kesin değerlendirme ve tedavi kararı için kardiyoloji ve kalp-damar cerrahisi uzmanlarına başvurunuz.